RỦI RO PHÁP LÝ KHI DÙNG TÀI SẢN CÁ NHÂN CỦA CỔ ĐÔNG ĐỂ BẢO LÃNH VAY VỐN ĐẦU TƯ MỎ

RỦI RO PHÁP LÝ KHI DÙNG TÀI SẢN CÁ NHÂN CỦA CỔ ĐÔNG ĐỂ BẢO LÃNH VAY VỐN ĐẦU TƯ MỎ

Giải pháp tình thế hay “quả bom nổ chậm” tài chính?

Phạm Hoa Hồng Nhung

- Trong thực tiễn vay vốn đầu tư khai thác khoáng sản, khi doanh nghiệp chưa có đủ tài sản bảo đảm hoặc năng lực tài chính chưa đáp ứng yêu cầu tín dụng, ngân hàng thường đề nghị cổ đông chính dùng tài sản cá nhân để bảo lãnh hoặc thế chấp bổ sung. Đây là giải pháp khá phổ biến, đặc biệt đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, phía sau sự thuận lợi ban đầu là hàng loạt rủi ro pháp lý và tài chính mà không phải nhà đầu tư nào cũng lường hết.

- Về mặt pháp lý, việc cá nhân bảo lãnh cho khoản vay của doanh nghiệp được điều chỉnh bởi quy định về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong Bộ luật Dân sự 2015. Khi ký hợp đồng bảo lãnh hoặc thế chấp tài sản riêng, cổ đông trở thành bên có nghĩa vụ độc lập đối với ngân hàng. Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp không trả được nợ đúng hạn, ngân hàng có quyền yêu cầu cá nhân thực hiện nghĩa vụ thay thế, kể cả xử lý tài sản bảo đảm.

- Rủi ro lớn nhất nằm ở sự “xóa nhòa” ranh giới trách nhiệm giữa pháp nhân và cá nhân. Một trong những lợi thế quan trọng của mô hình công ty là nguyên tắc trách nhiệm hữu hạn. Tuy nhiên, khi cổ đông dùng tài sản riêng để bảo lãnh, nguyên tắc này trên thực tế bị suy giảm đáng kể. Nếu dự án mỏ gặp biến động thị trường, bị đình chỉ khai thác hoặc không đạt sản lượng như dự kiến, tài sản cá nhân có thể bị xử lý mà không phụ thuộc vào việc cổ đông có lỗi hay không.

- Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là tài sản bảo lãnh có thể là tài sản chung của vợ chồng. Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc định đoạt tài sản chung có giá trị lớn phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Nếu hồ sơ bảo đảm không được thực hiện đầy đủ hoặc có tranh chấp phát sinh sau này, hợp đồng bảo đảm có thể bị khiếu kiện, kéo theo rủi ro pháp lý phức tạp cho cả ngân hàng và doanh nghiệp.

- Ngoài ra, khi tài sản cá nhân đã được dùng để bảo đảm cho một khoản vay lớn, khả năng vay vốn cá nhân hoặc thực hiện các giao dịch tài chính khác của cổ đông sẽ bị hạn chế. Trong trường hợp xấu nhất, việc xử lý tài sản có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống gia đình và uy tín xã hội của nhà đầu tư. Đây là hệ quả dài hạn mà nhiều người không đánh giá đầy đủ khi ký hợp đồng bảo lãnh.

- Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận khách quan rằng trong nhiều trường hợp, bảo lãnh cá nhân là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn để triển khai dự án mỏ. Vấn đề không nằm ở việc có nên bảo lãnh hay không, mà ở cách thiết kế cơ chế bảo lãnh hợp lý và có kiểm soát. Cổ đông cần xác định rõ phạm vi bảo lãnh (toàn bộ hay một phần nghĩa vụ), thời hạn bảo lãnh và điều kiện chấm dứt nghĩa vụ sau khi doanh nghiệp đạt các mốc tài chính nhất định.

- Từ góc độ quản trị rủi ro, tôi luôn khuyến nghị doanh nghiệp xem bảo lãnh cá nhân là giải pháp bổ sung tạm thời, không phải chiến lược dài hạn. Song song với việc vay vốn, doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình tăng vốn điều lệ, tích lũy tài sản doanh nghiệp và cải thiện dòng tiền để dần thay thế bảo lãnh cá nhân bằng tài sản của chính pháp nhân.

- Khai thác khoáng sản là lĩnh vực có chu kỳ vốn dài và chịu nhiều biến động chính sách, thị trường. Khi cá nhân đứng ra bảo lãnh cho một dự án mỏ, họ không chỉ đặt cược vào hiệu quả kinh doanh mà còn đặt cược vào sự ổn định pháp lý và môi trường đầu tư. Vì vậy, trước khi ký bất kỳ cam kết bảo lãnh nào, cổ đông cần được tư vấn pháp lý đầy đủ, đánh giá toàn diện khả năng trả nợ và xây dựng kịch bản xử lý rủi ro.

        Tài sản cá nhân không nên trở thành “tuyến phòng thủ cuối cùng” cho những dự án thiếu chuẩn bị. Một chiến lược tài chính bền vững phải dựa trên nền tảng vốn chủ sở hữu đủ mạnh và cấu trúc pháp lý rõ ràng. Khi ranh giới giữa doanh nghiệp và cá nhân được giữ vững, nhà đầu tư mới thực sự bảo vệ được mình trong hành trình dài của dự án mỏ.

LIÊN HỆ TƯ VẤN THEO SỐ ĐT/ZALO: 0339.999.928 * Website: www.maydovang.com