Online: 316
Pageview: 101042
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT KHI PHÁT HIỆN CỔ VẬT – GÓC NHÌN CHUYÊN GIA LUẬT PHẠM HOA HỒNG NHUNG
- Việc phát hiện cổ vật trong lòng đất, dưới nước hoặc trong quá trình xây dựng, canh tác không chỉ là câu chuyện giá trị lịch sử hay kinh tế, mà trước hết là vấn đề pháp lý. Theo phân tích của chuyên gia luật Phạm Hoa Hồng Nhung, người dân cần đặc biệt hiểu rõ quy định của pháp luật Việt Nam để tránh vi phạm đáng tiếc.
- Cơ sở pháp lý quan trọng nhất hiện nay là Luật Di sản văn hóa cùng các nghị định hướng dẫn thi hành. Theo luật này, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý nếu được phát hiện trong lòng đất, lòng sông, biển hoặc khu vực thuộc quyền quản lý của Nhà nước. Điều đó có nghĩa, người phát hiện không mặc nhiên trở thành chủ sở hữu hợp pháp.
- Chuyên gia luật Phạm Hoa Hồng Nhung nhấn mạnh: khi phát hiện vật có dấu hiệu là cổ vật, người phát hiện phải giữ nguyên hiện trạng và thông báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan văn hóa có thẩm quyền. Việc tự ý đào bới mở rộng, mua bán, cất giấu hoặc vận chuyển có thể bị xử phạt hành chính nặng, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu giá trị hiện vật lớn hoặc gây thiệt hại đến di tích.
- Trong trường hợp phát hiện trong quá trình thi công xây dựng, đơn vị thi công phải lập tức dừng thi công khu vực đó và báo cáo cơ quan chức năng để tiến hành giám định, xác minh. Nếu cố tình che giấu hoặc tiếp tục thi công làm hư hại di tích, tổ chức và cá nhân liên quan có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.
- Về quyền lợi của người phát hiện, pháp luật vẫn có cơ chế khuyến khích. Người giao nộp cổ vật hợp pháp có thể được xem xét khen thưởng hoặc nhận khoản hỗ trợ theo quy định, tùy giá trị và hoàn cảnh phát hiện. Tuy nhiên, theo chuyên gia Phạm Hoa Hồng Nhung, điều quan trọng không nằm ở giá trị vật chất mà ở trách nhiệm bảo vệ di sản văn hóa dân tộc.
- Một điểm đáng lưu ý khác là hoạt động tìm kiếm cổ vật bằng máy dò kim loại hoặc các thiết bị địa vật lý nếu thực hiện tại khu vực có di tích lịch sử – văn hóa phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Việc tự ý khảo sát tại các khu vực đã được xếp hạng di tích là hành vi vi phạm.
- Từ góc nhìn pháp lý, chuyên gia luật Phạm Hoa Hồng Nhung khẳng định: phát hiện cổ vật là cơ hội đóng góp cho nghiên cứu lịch sử, nhưng cũng là phép thử về ý thức tuân thủ pháp luật. Hành động đúng đắn nhất khi phát hiện cổ vật là bảo vệ nguyên trạng, thông báo kịp thời và phối hợp với cơ quan chức năng. Chỉ khi đặt pháp luật lên trên lợi ích cá nhân, di sản văn hóa mới được gìn giữ bền vững cho các thế hệ sau.
.jpg)