1. Trang chủ
2. NHÀ NAM TỐNG (1127-1279)

THỜI KỲ NAM TỐNG (1127 – 1279)

- Nam Tống (1127–1279) là giai đoạn thứ hai của triều Tống trong lịch sử Trung Hoa, hình thành sau khi Bắc Tống bị người Nữ Chân của nhà Kim đánh bại trong biến cố Tĩnh Khang năm 1127. Hai vua Tống Huy Tông và Tống Khâm Tông bị bắt giải về phương bắc, triều đình tan rã. Hoàng tử Triệu Cấu chạy xuống phía nam, lên ngôi tại Ứng Thiên Phủ (nay thuộc Hà Nam), sau đó dời đô về Lâm An (nay là Hàng Châu), lấy niên hiệu là Tống Cao Tông, mở đầu thời kỳ Nam Tống.

- Khác với thời Bắc Tống, Nam Tống chỉ kiểm soát khu vực phía nam sông Hoài và Trường Giang, mất toàn bộ Hoa Bắc vào tay nhà Kim. Tuy lãnh thổ thu hẹp, Nam Tống lại phát triển rực rỡ về kinh tế, thương mại và văn hóa. Lâm An trở thành một trong những đô thị phồn hoa nhất thế giới đương thời, với hệ thống chợ, bến cảng, xưởng thủ công và mạng lưới thương nhân quốc tế trải dài tới Đông Nam Á, Ấn Độ Dương. Thương mại đường biển phát triển mạnh, kỹ thuật đóng tàu và hàng hải tiến bộ vượt bậc.

- Về quân sự, Nam Tống luôn ở thế phòng thủ trước nhà Kim. Nổi bật là danh tướng Nhạc Phi với tinh thần “tận trung báo quốc”, nhiều lần đánh bại quân Kim, nhưng do chủ trương cầu hòa của triều đình, ông bị triệu hồi và sau đó bị hãm hại. Năm 1141, Nam Tống ký Thiệu Hưng hòa nghị với nhà Kim, chấp nhận xưng thần và nộp cống để giữ hòa bình tạm thời.

- Tư tưởng và văn hóa thời Nam Tống phát triển sâu sắc. Nho học được hệ thống hóa thành Tân Nho học (Lý học), tiêu biểu là Chu Hy. Hội họa sơn thủy đạt đến đỉnh cao với phong cách thanh nhã, trầm lắng, phản ánh tâm thế co cụm nhưng tinh tế của một triều đại mất nửa giang sơn. In ấn, khoa cử, giáo dục tiếp tục mở rộng, tạo nền tảng cho tầng lớp sĩ đại phu phát triển mạnh mẽ.

- Cuối thế kỷ XIII, người Mông Cổ trỗi dậy ở phương bắc. Sau khi diệt nhà Kim, họ chuyển mục tiêu xuống phía nam. Quân Mông Cổ, sau này lập nên nhà Nguyên, liên tục tấn công Nam Tống. Dù có nhiều kháng cự anh dũng, triều đình suy yếu dần. Năm 1276, Lâm An thất thủ. Đến năm 1279, sau trận hải chiến Nhai Sơn, vị vua nhỏ tuổi Tống Đế Bính nhảy xuống biển tự vẫn, Nam Tống chính thức diệt vong, chấm dứt hơn ba thế kỷ tồn tại của triều Tống.

- Nam Tống vì thế là một triều đại đặc biệt: yếu thế về lãnh thổ và quân sự nhưng lại cực thịnh về kinh tế, thương mại biển và văn hóa, để lại dấu ấn sâu đậm trong tiến trình phát triển của văn minh Trung Hoa.