NGÂN HÀNG YÊU CẦU GÌ KHI THẾ CHẤP TÀI SẢN GẮN LIỀN VỚI MỎ?

NGÂN HÀNG YÊU CẦU GÌ KHI THẾ CHẤP TÀI SẢN GẮN LIỀN VỚI MỎ?

Phân tích điều kiện pháp lý và tiêu chí thẩm định tín dụng

Phạm Hoa Hồng Nhung

- Trong hoạt động vay vốn đầu tư khai thác khoáng sản, doanh nghiệp thường kỳ vọng có thể sử dụng các tài sản hình thành từ dự án mỏ để thế chấp vay ngân hàng. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi tài sản gắn liền với mỏ đều được chấp nhận làm tài sản bảo đảm. Ngân hàng có hệ thống tiêu chí thẩm định rất chặt chẽ, dựa trên cả cơ sở pháp lý lẫn khả năng xử lý tài sản khi phát sinh rủi ro.

- Trước hết cần phân biệt rõ giữa “quyền khai thác khoáng sản” và “tài sản gắn liền với mỏ”. Theo quy định của Luật Khoáng sản 2010, quyền khai thác được cấp thông qua giấy phép và gắn với chủ thể cụ thể. Quyền này không mặc nhiên là tài sản có thể tự do chuyển nhượng hay xử lý như tài sản thông thường. Do đó, đa số ngân hàng không chấp nhận giấy phép khai thác đơn thuần làm tài sản bảo đảm.

- Ngược lại, tài sản hữu hình được đầu tư trên thực địa mỏ có thể được xem xét thế chấp nếu đáp ứng điều kiện pháp lý đầy đủ. Những tài sản thường được đưa vào hồ sơ bảo đảm bao gồm: quyền sử dụng đất phục vụ khai thác, nhà xưởng, trạm nghiền sàng, máy móc thiết bị khai thác, phương tiện vận chuyển chuyên dụng và các công trình hạ tầng kỹ thuật.

- Điều kiện đầu tiên ngân hàng xem xét là tính hợp pháp của quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng. Đối với quyền sử dụng đất, doanh nghiệp phải có giấy chứng nhận hợp lệ và mục đích sử dụng phù hợp với hoạt động khai thác. Đối với máy móc thiết bị, cần có chứng từ mua bán hợp pháp, hóa đơn, hợp đồng và hồ sơ nhập khẩu (nếu có). Tài sản chưa hoàn tất thủ tục pháp lý gần như không có giá trị bảo đảm trong mắt ngân hàng.

- Điều kiện thứ hai là khả năng định giá và thanh khoản. Ngân hàng không chỉ quan tâm đến giá trị sổ sách mà chú trọng đến giá trị xử lý thực tế nếu phát mại. Máy móc khai thác chuyên dụng có thể có giá trị lớn nhưng thị trường chuyển nhượng hẹp, khiến ngân hàng thận trọng hơn khi xác định tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản. Thông thường, tỷ lệ cho vay chỉ đạt từ 50–70% giá trị định giá thận trọng.

- Một vấn đề quan trọng khác là tính gắn liền giữa tài sản và quyền khai thác. Nếu tài sản chỉ có thể sử dụng khi còn giấy phép mỏ, nhưng ngân hàng không có cơ chế bảo đảm việc tiếp tục duy trì giấy phép trong trường hợp xử lý nợ, giá trị bảo đảm sẽ bị giảm đáng kể. Đây là lý do ngân hàng thường yêu cầu bổ sung thêm tài sản độc lập khác ngoài mỏ, nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý.

- Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần lưu ý đến nghĩa vụ đăng ký giao dịch bảo đảm. Hợp đồng thế chấp phải được công chứng (nếu thuộc trường hợp bắt buộc) và đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền để bảo đảm hiệu lực đối kháng với bên thứ ba. Việc thiếu đăng ký có thể làm phát sinh tranh chấp ưu tiên khi xử lý tài sản.

- Từ góc độ chiến lược, doanh nghiệp không nên chờ đến khi hoàn thành toàn bộ đầu tư mới tiếp cận ngân hàng. Việc trao đổi sớm với tổ chức tín dụng giúp doanh nghiệp hiểu rõ tiêu chí tài sản được chấp nhận, từ đó xây dựng cấu trúc đầu tư phù hợp. Trong nhiều trường hợp, phương án kết hợp giữa tài sản gắn liền với mỏ và bảo lãnh của công ty mẹ sẽ nâng cao đáng kể khả năng phê duyệt tín dụng.

- Khai thác khoáng sản là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao và chu kỳ đầu tư dài. Ngân hàng không chỉ nhìn vào giá trị tài sản, mà còn đánh giá năng lực quản trị, tính tuân thủ pháp luật và tính bền vững của dòng tiền. Vì vậy, tài sản bảo đảm chỉ là một phần của bài toán tín dụng tổng thể.

          Việc hiểu rõ yêu cầu của ngân hàng khi thế chấp tài sản gắn liền với mỏ sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, giảm thời gian thẩm định và tăng khả năng tiếp cận vốn. Một chiến lược tài chính được xây dựng trên nền tảng pháp lý vững chắc luôn là yếu tố quyết định sự thành công của dự án mỏ.

LIÊN HỆ TƯ VẤN THEO SỐ ĐT/ZALO: 0339.999.928 * Website: www.maydovang.com