CHECKLIST TỰ KIỂM TRA TUÂN THỦ PHÁP LUẬT TRƯỚC KHI ĐOÀN THANH TRA KHOÁNG SẢN LÀM VIỆC

CHECKLIST TỰ KIỂM TRA TUÂN THỦ PHÁP LUẬT TRƯỚC KHI ĐOÀN THANH TRA KHOÁNG SẢN LÀM VIỆC

- Thanh tra khoáng sản không phải là sự kiện bất thường mà là hoạt động quản lý định kỳ trong lĩnh vực tài nguyên. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu rà soát hồ sơ khi đã nhận được quyết định thanh tra. Cách tiếp cận bị động này khiến rủi ro bộc lộ dồn dập, đặc biệt khi hồ sơ pháp lý và thực địa không đồng nhất. Chủ động tự kiểm tra trước khi cơ quan chức năng làm việc là chiến lược quan trọng để giảm thiểu vi phạm và bảo vệ dự án.

- Trước hết, cần rà soát tính hợp lệ của toàn bộ giấy phép liên quan đến hoạt động hiện tại. Giấy phép thăm dò hoặc khai thác phải còn hiệu lực, đúng chủ thể, đúng diện tích và không vượt quá thời hạn. Nội dung thực tế tại hiện trường phải khớp với phạm vi được cấp phép. Nếu có điều chỉnh đề án, gia hạn hoặc thay đổi thông tin pháp nhân, các quyết định phê duyệt bổ sung phải được lưu trữ đầy đủ.

- Tiếp theo, cần đối chiếu ranh giới mỏ trên bản đồ pháp lý với mốc giới thực địa. Sai lệch ranh giới là một trong những lỗi phổ biến dẫn đến kết luận khai thác ngoài phạm vi. Hồ sơ cắm mốc, biên bản bàn giao mốc giới và tài liệu đo đạc phải sẵn sàng cung cấp khi được yêu cầu.

- Về sản lượng, doanh nghiệp cần kiểm tra số liệu ghi nhận nội bộ, sổ sách kế toán và báo cáo gửi cơ quan quản lý có thống nhất hay không. Sản lượng thực tế không được vượt công suất cho phép. Đối với giai đoạn thăm dò, khối lượng khoáng sản thu hồi phải đúng mục đích và trong giới hạn đề án đã được phê duyệt.

- Nghĩa vụ tài chính là nội dung thanh tra thường tập trung. Doanh nghiệp cần rà soát việc nộp tiền cấp quyền khai thác (nếu có), thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường, tiền ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường và các nghĩa vụ liên quan. Biên lai, chứng từ nộp tiền phải lưu trữ đầy đủ, tránh tình trạng kê khai một đằng, thực nộp một nẻo.

- Về môi trường, cần kiểm tra việc thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường đã được phê duyệt. Các biện pháp giảm thiểu tác động, hệ thống xử lý nước thải, bụi, tiếng ồn và khu vực hoàn thổ phải được triển khai đúng cam kết. Thanh tra môi trường thường song hành với thanh tra khoáng sản, do đó không thể tách rời hai nội dung này.

- Hợp đồng thuê đất, giao đất, thỏa thuận đền bù giải phóng mặt bằng và hồ sơ sử dụng đất cũng cần được rà soát. Việc sử dụng đất sai mục đích hoặc vượt diện tích được giao có thể kéo theo xử lý vi phạm hành chính độc lập với vi phạm khoáng sản.

- Một yếu tố quan trọng khác là cơ chế quản lý nội bộ. Doanh nghiệp nên kiểm tra lại quy trình giám sát sản lượng, phân công trách nhiệm và cơ chế báo cáo giữa hiện trường và bộ phận pháp lý. Nếu không có bằng chứng về việc kiểm soát nội bộ, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn khi giải trình.

- Cuối cùng, cần chuẩn bị phương án làm việc với đoàn thanh tra. Hồ sơ nên được sắp xếp khoa học, có người đại diện nắm rõ chuyên môn và có khả năng giải trình. Tâm lý hợp tác, minh bạch và cung cấp thông tin đúng phạm vi yêu cầu sẽ giúp quá trình làm việc diễn ra thuận lợi hơn.

               Thanh tra không chỉ nhằm phát hiện sai phạm mà còn đánh giá mức độ tuân thủ tổng thể của doanh nghiệp. Việc tự kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm điểm yếu, kịp thời khắc phục trước khi bị xử lý. Trong lĩnh vực khoáng sản – nơi mỗi vi phạm có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dự án – sự chủ động tuân thủ chính là nền tảng của phát triển bền vững.

LIÊN HỆ TƯ VẤN THEO SỐ ĐT/ZALO: 0339.999.928 * Website: www.maydovang.com