RỦI RO HÌNH SỰ TRONG HOẠT ĐỘNG THĂM DÒ, KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TRÁI PHÉP - DOANH NGHIỆP KHÔNG THỂ XEM NHẸ

 RỦI RO HÌNH SỰ TRONG HOẠT ĐỘNG THĂM DÒ, KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TRÁI PHÉP - DOANH NGHIỆP KHÔNG THỂ XEM NHẸ

- Trong bối cảnh quản lý tài nguyên ngày càng chặt chẽ, hoạt động thăm dò và khai thác khoáng sản trái phép không còn dừng lại ở mức xử phạt hành chính. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành theo quy định của Bộ luật Hình sự, cá nhân và pháp nhân thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với hậu quả rất nghiêm trọng. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp vi phạm xuất phát từ sự chủ quan hoặc hiểu sai phạm vi giấy phép, chứ không hẳn từ ý định vi phạm ngay từ đầu.

- Khai thác khoáng sản khi chưa có giấy phép hoặc khai thác vượt quá phạm vi được cấp phép là hành vi có thể bị xử lý hình sự nếu gây thiệt hại lớn hoặc thu lợi bất chính ở mức luật định. Khi đó, cá nhân trực tiếp tổ chức, điều hành có thể đối diện với hình phạt tiền rất cao hoặc phạt tù. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt có thể lên đến hàng tỷ đồng, kèm theo đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn. Ngoài ra, toàn bộ khoáng sản khai thác trái phép, phương tiện và thiết bị liên quan có thể bị tịch thu.

- Một rủi ro phổ biến là lợi dụng giấy phép thăm dò để thực hiện khai thác thực tế. Trong quá trình thăm dò, pháp luật chỉ cho phép thu hồi khoáng sản trong phạm vi, khối lượng và mục đích đã được phê duyệt trong đề án. Nếu doanh nghiệp tổ chức đào bới quy mô lớn, vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản ra thị trường dưới danh nghĩa “thăm dò”, hành vi này có thể bị xác định là khai thác trái phép. Khi giá trị khoáng sản thu lợi vượt ngưỡng luật định, rủi ro hình sự hoàn toàn có thể xảy ra.

- Không chỉ hành vi khai thác không phép, việc tiếp tay, bao che hoặc ký hợp đồng tiêu thụ khoáng sản biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp cũng có thể khiến các bên liên quan bị xem xét trách nhiệm. Trong một số trường hợp, việc góp vốn hoặc cho thuê thiết bị mà không kiểm soát mục đích sử dụng cũng có thể kéo theo hệ quả pháp lý nếu chứng minh được yếu tố đồng phạm hoặc giúp sức.

- Một điểm đáng lưu ý là pháp luật hiện hành cho phép truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể “đổ trách nhiệm” hoàn toàn cho cá nhân thực hiện. Nếu hành vi vi phạm được xác định là nhân danh doanh nghiệp, vì lợi ích của doanh nghiệp và có sự chỉ đạo hoặc chấp thuận của người quản lý, pháp nhân có thể bị xử lý độc lập với cá nhân liên quan.

- Ngoài chế tài hình sự, hậu quả thực tế còn nghiêm trọng hơn nhiều. Doanh nghiệp có thể bị thu hồi giấy phép, mất uy tín với đối tác, bị loại khỏi các cơ hội đầu tư trong tương lai và chịu tổn thất tài chính lớn. Trong lĩnh vực khoáng sản, nơi dự án thường có vòng đời dài và vốn đầu tư lớn, một sai phạm pháp lý có thể khiến toàn bộ chiến lược kinh doanh sụp đổ.

- Vì vậy, phòng ngừa rủi ro hình sự phải bắt đầu từ việc tuân thủ nghiêm ngặt phạm vi giấy phép, xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ, giám sát sản lượng thực tế và minh bạch hóa hoạt động thu hồi khoáng sản trong giai đoạn thăm dò. Bất kỳ quyết định “linh hoạt” nào vượt quá giới hạn pháp luật đều tiềm ẩn nguy cơ phải trả giá rất đắt.

            Trong quản lý tài nguyên, cơ quan chức năng ngày càng tăng cường thanh tra, kiểm tra và áp dụng công nghệ giám sát. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững không thể đặt cược tương lai vào những khoảng xám pháp lý. Tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là chiến lược bảo vệ tài sản và danh tiếng lâu dài.

LIÊN HỆ TƯ VẤN THEO SỐ ĐT/ZALO: 0339.999.928 * Website: www.maydovang.com