HUYỀN CƠ LONG MẠCH DƯỚI CHÂN LINH SƠN

Hồ sơ nghiên cứu số 01 - Nơi huyền học gặp địa chất, nơi truyền thuyết soi bóng vào thực tại

Có những vùng đất, chỉ cần nghe người ta nhắc đến, lòng đã dấy lên một cảm giác kỳ lạ. Không hẳn là sợ hãi, cũng chẳng hoàn toàn là tò mò. Đó là cảm giác như thể giữa con người và núi sông vẫn tồn tại một sợi dây vô hình, nối hiện tại với những tháng năm xa xưa, nối bước chân người đang sống với ký ức của những thế hệ đã khuất.

Người phương Đông từ lâu đã tin rằng núi có thế, nước có tình, đất có linh. Trong những trang cổ thư phong thủy, người ta tìm kiếm long mạch giữa trùng điệp sơn hà, luận thế đất qua những đường núi uốn lượn, xem dòng nước như mạch nguồn nuôi dưỡng sinh khí của một vùng. Có những lời truyền tụng đã đi qua hàng trăm năm, có những câu chuyện được kể bên bếp lửa trong những đêm sương phủ kín núi rừng, và cũng có những bí ẩn, dù đã được nhắc đến qua nhiều thế hệ, vẫn chưa có lời giải thích thỏa đáng.

Một buổi sáng cuối tháng Mười, tại Trung tâm Nghiên cứu Chiêm tinh và Thần số học KIMSOHA, một cuộc gọi từ miền núi xa xăm đã mở đầu cho hành trình như thế. Người gọi là ông Hiếu, một người đàn ông đã ngoài sáu mươi tuổi. Giọng ông trầm, đôi khi ngắt quãng, như thể mỗi lời nói đều đã được cân nhắc từ lâu. Ông mong muốn tìm một vùng đất thích hợp để an táng tổ tiên. Với ông, đó không chỉ là chuyện lựa chọn một khu đất, mà còn là việc hoàn thành trách nhiệm đã được gìn giữ trong lòng suốt nhiều năm: tìm cho những người đã khuất một nơi an nghỉ trang nghiêm, để con cháu đời sau có thể trở về, thắp nén hương tưởng nhớ nguồn cội. Ông đã đi qua nhiều miền đồi núi, từng đứng trước những thế đất được người đời ca ngợi là quý, từng nghe những lời luận giải khác nhau về long mạch, huyệt kết và minh đường. Nhưng càng tìm hiểu, ông càng băn khoăn. Một người nói thế núi phía sau có thể tụ khí, người khác lại cho rằng dòng nước phía trước chưa thuận. Có người nhìn địa hình mà tin rằng nơi ấy có phúc phần, nhưng cũng có người cảnh báo nền đất không ổn định, dễ chịu ảnh hưởng của mưa lớn và nước ngầm. Cuối cùng, ông Hiếu quyết định tìm đến KIMSOHA. Ông không muốn chỉ nghe một lời phán đoán.

          Ông muốn có một cuộc khảo sát nghiêm túc, kết hợp giữa sự am hiểu phong thủy truyền thống và kiến thức địa chất thực địa. Sau khi trao đổi, Trung tâm Nghiên cứu Chiêm tinh và Thần số học KIMSOHA thống nhất tổ chức một chuyến khảo sát phối hợp. Nguyễn Hạnh Thu - chuyên gia phong thủy, người nhiều năm nghiên cứu văn hóa tâm linh, hình thế sơn thủy và những quan niệm cổ truyền về âm trạch, sẽ phụ trách phần phân tích phong thủy. Phạm Thanh - chuyên gia địa chất thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoáng sản KIMSOHA, được mời tham gia với vai trò phối hợp chuyên môn, phụ trách quan sát địa tầng, cấu trúc đá, địa hình, nước ngầm và những dấu hiệu liên quan đến độ ổn định của khu vực. Hai con người, hai cách nhìn, cùng hướng về một miền sơn cước chưa được đặt tên trong hồ sơ. Một người đi tìm ý nghĩa ẩn sau hình thế núi sông, một người tìm kiếm lời giải trong những lớp đá đã nằm im dưới lòng đất qua hàng triệu năm. Họ không biết rằng chuyến đi này sẽ để lại trong lòng mình nhiều câu hỏi hơn những câu trả lời.

            Sáng hôm khởi hành, Hạnh Thu đến điểm hẹn khi thành phố vẫn còn chìm trong màn sương mỏng. Cô mặc chiếc áo khoác màu kem, mái tóc dài được buộc gọn sau vai. Trên tay là cuốn sổ bìa nâu đã sờn ở góc, bên trong ghi chép những quan sát về hình thế núi sông, các trường phái phong thủy cổ truyền và những câu hỏi cô vẫn chưa tìm được lời giải thỏa đáng.      Người ta thường nghĩ rằng một chuyên gia phong thủy sẽ đi tìm những nơi được gọi là đất quý. Nhưng Hạnh Thu không bắt đầu như thế. Cô muốn hiểu vì sao người xưa lại lựa chọn những vùng đất nhất định làm nơi cư trú, lập làng, xây dựng công trình hoặc an táng tổ tiên. Điều gì trong địa hình khiến họ cảm thấy an tâm? Vì sao những đường núi nối tiếp nhau lại được ví như rồng uốn mình? Vì sao dòng nước quanh co thường xuất hiện trong những mô tả về thế đất tốt? Đối với cô, phong thủy không chỉ là những lời truyền tụng về cát hung, mà còn là một di sản tư tưởng, phản ánh cách con người phương Đông quan sát thiên nhiên và tìm kiếm sự hài hòa với môi trường sống. Chiếc xe dừng trước một người đàn ông đang đứng bên vệ đường. Phạm Thanh mặc chiếc áo khoác thực địa màu sẫm, bên cạnh là túi dụng cụ khảo sát và một cuộn bản đồ địa hình.

          Anh có vẻ ngoài trầm tĩnh, ít nói, đôi mắt thường dừng lại khá lâu trước những chi tiết mà người khác dễ dàng bỏ qua. Sau vài câu chào hỏi, Thanh mở cửa xe giúp Hạnh Thu đặt hành lý.

 “Cô đã chuẩn bị xong tài liệu về khu vực này chưa?” anh hỏi.

“Em đã xem những thông tin ban đầu. Nhưng em muốn trực tiếp nhìn thấy địa hình trước khi đưa ra nhận định”.

Thanh gật đầu:“Vậy thì tốt. Bản đồ có thể cho chúng ta một hình dung ban đầu, nhưng không thể thay thế việc quan sát ngoài thực địa”.

 Hạnh Thu nhìn chiếc túi dụng cụ bên cạnh anh, mỉm cười hỏi: “Anh lúc nào cũng bắt đầu bằng những thứ có thể đo đạc được nhỉ?”

“Còn cô?”

“Em bắt đầu bằng những gì cần được quan sát”.

Thanh mỉm cười. “Có lẽ chúng ta sẽ không quá khó để phối hợp”.

 Chiếc xe lăn bánh. Phía sau họ, thành phố dần lùi lại. Trước mặt là những con đường uốn qua miền trung du, những triền đồi nối tiếp nhau và một vùng núi đang chờ được khám phá. Hạnh Thu tựa đầu vào cửa kính, nhìn những dải mây trắng trôi trên nền trời. Cô chợt nghĩ đến lời một bậc tiền nhân từng nhắc trong một cuốn sách cổ: muốn hiểu thế đất, trước hết phải hiểu thế trời; muốn hiểu dòng nước, phải nhìn cả ngọn nguồn. Cô không biết chuyến đi này sẽ đưa mình đến đâu, nhưng có linh cảm rằng giữa những triền núi mờ sương kia sẽ có một điều gì đó khiến cô nhớ rất lâu. Đến gần trưa, chiếc xe rời con đường chính, tiến vào một miền núi hẻo lánh. Cảnh vật dần thay đổi. Những dãy núi hiện ra nối tiếp nhau, lớp gần xanh thẫm, lớp xa mờ trong sắc lam của trời chiều. Sương trắng trôi qua những triền cây, lúc cuộn xuống thung lũng, lúc lại tan đi trên những sống núi cao. Có những vách đá lộ thiên, xám bạc dưới ánh nắng. Có những thân cây cổ thụ bám rễ vào khe đá, cành vươn qua khoảng không như những cánh tay gầy guộc của thời gian. Ở phía dưới, một dòng suối nhỏ luồn qua thung lũng. Nước chảy giữa những phiến đá, tạo thành âm thanh róc rách đều đặn, lúc gần lúc xa. Mọi thứ dường như chuyển động rất chậm. Không gian nơi đây mang một vẻ đẹp trầm mặc, không rực rỡ, không phô bày. Nó khiến người ta có cảm giác mình vừa bước qua một cánh cửa vô hình, rời khỏi thế giới ồn ào để tiến vào miền đất của những câu chuyện đã ngủ quên. Hạnh Thu yêu thích vẻ đẹp ấy ngay từ cái nhìn đầu tiên.

          Cô bước xuống xe, đứng lặng hồi lâu trước dãy núi:“Đẹp quá…” cô khẽ nói.

Thanh đang kiểm tra thiết bị, nghe vậy liền ngẩng lên:“Cô thấy điều gì đặc biệt?”

Hạnh Thu nhìn về phía những sống núi chồng lớp. “Nhìn từ đây, các dãy núi không tách rời nhau. Chúng nối tiếp thành nhiều lớp, có nơi vươn cao, có nơi thoải xuống, tạo thành một thế địa hình rất có chiều sâu. Phía trước lại có thung lũng và dòng nước. Nếu xét theo quan niệm loan đầu, đây là khu vực đáng để quan sát kỹ”.  Cô dừng một chút rồi nói tiếp: “Nhưng em chưa thể gọi đây là đất quý. Muốn luận về long mạch phải nhìn tổng thể, xem thế núi bắt đầu từ đâu, tiếp nối thế nào, địa hình hai bên ra sao và dòng nước vận động như thế nào”.

Thanh nhìn theo hướng cô chỉ:  “Về địa chất, chúng ta cũng phải làm điều tương tự. Một cảnh quan có vẻ liên tục chưa chắc được hình thành từ cùng một loại đá. Các dãy núi có thể chịu tác động của những quá trình địa chất khác nhau, rồi bị phong hóa và xói mòn qua thời gian”.

 Hạnh Thu quay sang: “Anh có bao giờ nhìn một dãy núi mà cảm thấy nó giống một sinh thể đang nằm ngủ không?”. Thanh hơi bất ngờ trước câu hỏi: “Về mặt hình ảnh thì có thể. Những đường cong của địa hình đôi khi khiến người ta liên tưởng đến cơ thể một con vật. Người xưa cũng nhìn núi như thế. Họ gọi những đường núi uốn lượn là long mạch, gọi những gò đất bao quanh là sa, gọi nơi các yếu tố địa hình hội tụ là huyệt. Nhưng sự tương đồng về hình dáng không có nghĩa trong lòng đất thực sự tồn tại một con rồng”.

Hạnh Thu bật cười: “Em biết. Em chỉ muốn nói rằng đôi khi, một hình ảnh biểu tượng có thể cho chúng ta biết người xưa đã quan sát thiên nhiên bằng trí tưởng tượng phong phú đến thế nào”.

 Thanh nhìn cô, ánh mắt dịu đi: “Vậy thì chúng ta hãy bắt đầu từ trí tưởng tượng của người xưa, rồi kiểm tra những gì thiên nhiên thực sự lưu giữ”. Gió núi thổi qua, làm những ngọn cỏ nghiêng mình. Trong giây phút ấy, Hạnh Thu cảm thấy chuyến khảo sát đã thực sự bắt đầu. Điểm khảo sát đầu tiên là một sườn đồi thấp, nằm trước một dãy núi kéo dài theo đường chân trời. Từ đây có thể quan sát toàn bộ thung lũng phía dưới. Những gò đồi mềm mại tạo thành nhiều lớp địa hình.

          Một dòng suối uốn quanh chân núi, có đoạn bị cây cối che khuất, có đoạn lại lấp lánh dưới ánh nắng. Hạnh Thu mở sổ, phác lại hình thế tổng thể. Trong phong thủy truyền thống, long mạch là khái niệm gắn với sự vận động và liên tục của thế núi. Người xưa quan sát những đường núi nối tiếp, các sống núi cao thấp, những nhánh đồi lan tỏa rồi dùng hình tượng rồng để diễn giải hình thế ấy. Phép loan đầu chú trọng việc xem xét long, huyệt, sa, thủy và hướng. Không một yếu tố riêng lẻ nào có thể thay thế toàn bộ quá trình quan sát.  

Hạnh Thu chỉ về phía dãy núi sau lưng: “Muốn luận long mạch, trước hết phải nhìn thế núi trong toàn cảnh. Không thể chỉ thấy một ngọn núi cao rồi kết luận đó là nơi phát mạch. Cần xem địa hình nối tiếp ra sao, có những nhánh núi nào, các khoảng trũng phân bố thế nào và phía trước mở ra một không gian như thế nào”. Cô chuyển ánh mắt về thung lũng: “Còn minh đường, theo quan niệm truyền thống, thường được xem là khoảng không gian phía trước huyệt. Người ta chú ý đến độ mở, hình thế bao quanh và mối quan hệ với dòng nước. Nhưng khi áp dụng vào một khu đất thực tế, phải xét thêm nguy cơ ngập, thoát nước và độ ổn định của nền đất”.

 Thanh ghi chép bên cạnh: “Như vậy, phần mô tả địa hình có thể giúp chúng ta xây dựng một hồ sơ chung. Anh sẽ khảo sát địa tầng và các điều kiện vật lý liên quan. Nếu phát hiện khu vực có nguy cơ địa chất, chúng ta phải đưa vào đánh giá bất kể thế đất được nhìn nhận tốt đến đâu theo phong thủy”.

Hạnh Thu gật đầu: “Em đồng ý. Một nơi được xem là có hình thế đẹp không có nghĩa tự động thích hợp cho việc an táng”. Cô nhìn xuống cuốn sổ, viết một dòng: “Hình thế có thể gợi ra giả thuyết; muốn đưa ra lựa chọn, phải xét cả điều kiện thực tế”. Đó là nguyên tắc cô muốn giữ trong suốt hành trình nghiên cứu. Cô không đến đây để tìm một lời khẳng định rằng long mạch chắc chắn mang đến phúc lộc. Cô muốn tìm hiểu vì sao khái niệm ấy tồn tại lâu bền trong văn hóa phương Đông, cách người xưa dùng nó để đọc hiểu cảnh quan và những điểm nào có thể đối chiếu với kiến thức hiện đại về địa hình. Đối với Hạnh Thu, giữ gìn truyền thống không có nghĩa là ngừng đặt câu hỏi. Ngược lại, một truyền thống càng sâu sắc càng xứng đáng được nghiên cứu bằng thái độ nghiêm túc.

 Buổi chiều, Phạm Thanh bắt đầu khảo sát các điểm lộ đá. Anh mang theo búa địa chất, la bàn địa chất, thiết bị định vị và máy ảnh. Mỗi vị trí được ghi nhận đều có mô tả về địa hình, màu sắc đá, trạng thái phong hóa và những đặc điểm dễ nhận thấy bằng quan sát trực tiếp. Ở một vách đá thấp, anh phát hiện nhiều khe nứt chạy theo những hướng khác nhau. Một vài khe có dấu vết nước thấm, bên trong phủ rêu mỏng. Anh cúi xuống, quan sát kỹ bề mặt: “Đá ở đây đã chịu tác động của phong hóa. Nước có thể thấm qua một số khe nứt, làm biến đổi vật liệu theo thời gian. Nhưng muốn xác định loại đá và mức độ ảnh hưởng, chúng ta phải có thêm dữ liệu”.

Hạnh Thu bước đến gần: “Những khe nứt ấy có thể khiến khu vực này mất ổn định không? Có thể là một yếu tố cần xem xét, nhưng chưa thể kết luận chỉ từ ảnh chụp bề mặt. Còn phải xem hướng khe nứt, mức độ liên thông, đặc tính của đá, độ dốc sườn và những dấu hiệu biến dạng thực tế”.

Thanh chỉ về phía chân dốc: “Ở đây có một lớp vật liệu rời lẫn trong đất. Chúng ta cần phân biệt đó là sản phẩm phong hóa tại chỗ hay vật liệu được vận chuyển từ nơi khác đến. Hai trường hợp có thể dẫn đến cách đánh giá khác nhau”.

Anh đi chậm dọc theo sườn núi, thỉnh thoảng dừng lại để chụp ảnh những vị trí có dấu hiệu bất thường. Trong công việc địa chất, những chi tiết nhỏ không phải lúc nào cũng mang ý nghĩa lớn, nhưng nếu bỏ qua chúng, người khảo sát có thể đánh mất manh mối quan trọng. Một đường nứt trên đá, một lớp đất mỏng bất thường, một vùng trũng giữ nước hay một vệt xói lở chạy dọc chân sườn đều cần được đặt trong mối quan hệ với cấu trúc địa hình xung quanh. Hạnh Thu nhìn Thanh làm việc. Cô nhận ra anh có một kiểu tập trung rất riêng: không vội vàng, không phô trương, nhưng mỗi thao tác đều có mục đích rõ ràng.

 “Anh đã đi khảo sát nhiều vùng núi như thế này chưa?” cô hỏi.

“Khá nhiều. Nhưng không có hai khu vực nào hoàn toàn giống nhau”.

 “Vậy anh có bao giờ gặp một hiện tượng mà ban đầu không thể giải thích không?”

Thanh dừng tay, nhìn về phía khe đá: “Có. Nhưng điều quan trọng là sau đó chúng ta làm gì với sự không hiểu biết ấy. Nếu chỉ dừng lại ở cảm giác kỳ lạ, chúng ta chưa tiến thêm được bước nào. Còn nếu mãi không tìm được lời giải? Thì ghi nhận rằng hiện tại chưa có đủ bằng chứng. Không biết chưa chắc là không bao giờ biết. Nhưng cũng không thể vì chưa biết mà mặc nhiên chọn một lời giải huyền bí”.

 Hạnh Thu mỉm cười: “Anh nói chuyện như thể mọi bí ẩn đều phải xếp hàng chờ mình khảo sát”.

 Thanh cũng cười: “Ít nhất chúng phải được ghi vào sổ trước đã”.

 Tiếng cười của họ vang lên giữa triền núi rồi nhanh chóng tan vào gió. Trong một ngày dài đầy những phép đo và ghi chép, khoảnh khắc nhẹ nhàng ấy khiến chuyến đi bớt khô khan. Hạnh Thu cúi xuống ghi thêm vài dòng vào sổ. Nhưng lần này, bên cạnh những nhận định về địa hình, cô còn ghi một câu không liên quan đến chuyên môn: “Có những người khiến hành trình dài trở nên ngắn hơn, chỉ bằng cách cùng ta nhìn về một hướng”. Cô nhanh chóng khép cuốn sổ lại trước khi Thanh quay sang.

 Cuối buổi chiều, hai người xuống thung lũng để quan sát dòng suối. Nước chảy qua những phiến đá phủ rêu, trong đến mức có thể nhìn thấy các hạt sỏi nhỏ dưới đáy. Hai bên bờ là những bụi cây mọc dày, rễ bám vào đất và đá. Ánh nắng cuối ngày xuyên qua tán lá, rơi thành từng mảnh sáng trên mặt nước. Đó là một khung cảnh bình yên đến lạ. Trong những mô tả phong thủy cổ truyền, nước không chỉ là yếu tố tạo nên cảnh quan mà còn giữ vị trí quan trọng trong việc luận thế đất. Dòng nước uốn quanh thường được xem xét khác với dòng nước chảy thẳng, mạnh và tạo thành những rãnh xói sâu. Tuy nhiên, Hạnh Thu hiểu rằng hình thế dòng nước chỉ là một phần của bức tranh. Để đánh giá một khu vực, phải quan sát cả lưu vực, địa hình hai bên, chế độ mưa, khả năng thoát nước và những thay đổi theo mùa. Đúng lúc ấy, Thanh gọi cô: “Hạnh Thu, em nhìn chỗ này. Ở khúc quanh phía trước, mặt nước xuất hiện những vòng gợn nhỏ, lan ra từ một điểm gần giữa dòng. Chúng không lớn, nhưng có hình dáng khá rõ. Sau vài giây, các vòng gợn tan biến rồi lại xuất hiện. Hạnh Thu tiến gần hơn. Không có cành cây rơi xuống. Anh cũng chưa thấy vật thể nào tác động lên mặt nước”.

 Thanh quan sát hướng dòng chảy, vị trí các phiến đá và phần bờ đối diện. Anh kiểm tra xem có một dòng nước nhỏ nhập vào hay có vật cản dưới mặt nước làm thay đổi dòng chảy hay không. Hiện tượng tiếp tục xuất hiện thêm vài lần, nhưng không theo một chu kỳ ổn định.

 Hạnh Thu nhìn mặt nước, khẽ nói: “Nếu một người xưa đi qua đây và nhìn thấy điều này, có lẽ họ sẽ kể lại rằng khúc suối có điều khác thường”.

 “Có thể,” Thanh đáp. “Nhưng những vòng gợn có thể hình thành do dòng nước trồi lên, vật cản dưới đáy, dòng phụ hoặc những biến động nhỏ của dòng chảy. Chúng ta chưa biết nguyên nhân cụ thể”.

 “Vậy anh sẽ làm gì?”

 “Ghi nhận vị trí, quay video, quan sát thêm. Nếu hiện tượng tái diễn, chúng ta có thể khảo sát chi tiết hơn. Còn bây giờ, anh chỉ có thể nói rằng chúng ta đã nhìn thấy những vòng gợn mà chưa xác định được nguyên nhân”.

 Thanh mở máy ảnh, ghi lại hiện tượng. Trong khung hình, mặt suối phản chiếu bầu trời cuối ngày. Những vòng tròn nhỏ xuất hiện rồi tan đi, giống như có ai đó vừa chạm nhẹ vào một tấm gương vô hình. Hạnh Thu bất giác cảm thấy một nỗi xao động khó gọi tên. Không phải vì cô tin rằng có điều siêu nhiên đang hiện diện, mà vì cô nhận ra thiên nhiên vẫn luôn có khả năng khiến con người kinh ngạc, ngay cả khi đứng trước nó bằng tất cả kiến thức mình có.

 “Anh Thanh,” cô nói, “có lẽ điều đáng quý nhất không phải là tìm được một câu trả lời thật nhanh, mà là không vội vàng đánh mất sự tò mò”.

Thanh nhìn cô rồi nhìn mặt nước: “Anh đồng ý. Nhưng tò mò phải đi cùng sự cẩn trọng”.

 Một cơn gió thổi qua thung lũng. Mặt nước gợn lên lần nữa, lần này thành những đường sóng dài lan về phía bờ. Rồi tất cả trở lại bình thường. Trong nhật ký thực địa, Thanh ghi: “Ghi nhận các vòng gợn cục bộ trên mặt nước tại khúc quanh dòng suối. Chưa xác định nguyên nhân. Không đủ cơ sở để đưa ra kết luận về hiện tượng bất thường”. Một dòng chữ ngắn ngủi, nhưng đó là cách họ giữ lại sự thật của khoảnh khắc ấy mà không thêm vào những điều chưa được chứng minh.

 Mặt trời đã xuống thấp khi đoàn khảo sát quay trở lại con đường nhỏ ven rừng. Những dải mây tím sẫm phủ trên đỉnh núi. Sương bắt đầu tràn qua những khoảng trống giữa các thân cây, khiến khoảng cách dường như dài ra. Bỗng một âm thanh trầm vang lên từ phía sườn núi. Không lớn đến mức làm người ta hoảng hốt, nhưng đủ khác thường để cả hai cùng dừng bước. Âm thanh ấy giống như tiếng đá va vào nhau, vọng qua một khoảng không gian sâu rồi tắt lịm. Một đàn chim bất ngờ bay khỏi tán cây. Sau đó, khu rừng im lặng.

Hạnh Thu ngẩng lên: “Anh nghe thấy chứ?”

“Có.” Thanh nhìn về phía vách núi khuất sau những tán cây. Anh chờ thêm một lúc, nhưng không có âm thanh thứ hai: “Có thể là đá rơi, tiếng động vật, hoặc âm thanh từ xa bị địa hình phản xạ. Chúng ta chưa thể xác định”.

Hạnh Thu nhìn sâu vào khoảng tối giữa những thân cây. Trong những câu chuyện dân gian, âm thanh như vậy đôi khi trở thành tiếng gọi của núi rừng, tiếng vọng từ lòng đất hoặc dấu hiệu báo trước một điều gì đó. Những câu chuyện ấy có thể mang giá trị văn hóa, nhưng bản thân tiếng động không đủ để xác nhận bất kỳ cách giải thích siêu nhiên nào. Cô hiểu điều đó. Vậy mà đứng giữa khu rừng đang dần chìm vào bóng tối, cô vẫn không khỏi cảm thấy thiên nhiên có một vẻ uy nghi khiến con người tự nhiên muốn hạ thấp giọng nói: “Em nghĩ người xưa đã kể lại rất nhiều điều họ không thể giải thích bằng kiến thức thời đại mình” cô nói.

Thanh lấy sổ, ghi thời gian và mô tả âm thanh: “Và mỗi lần câu chuyện được kể lại, nó có thể thay đổi. Một tiếng đá rơi trở thành tiếng gọi, một tiếng vang trở thành lời cảnh báo. Đó là cách truyền thuyết được hình thành.Nhưng truyền thuyết cũng lưu giữ ký ức của một vùng đất.”

“Đúng. Chỉ cần chúng ta phân biệt ký ức văn hóa với bằng chứng về nguyên nhân vật lý”. Hạnh Thu quay sang nhìn anh: “Anh có bao giờ sợ những điều mình không hiểu không?”

 Thanh im lặng một lúc: “Anh nghĩ con người thường sợ vì không biết điều gì đang chờ phía trước. Nhưng trong công việc của anh sợ hãi không giúp chúng ta hiểu hơn. Quan sát, ghi nhận và kiểm tra mới có thể làm được điều đó”.

 Câu trả lời khiến Hạnh Thu lặng đi. Cô đã gặp nhiều người tự tin vào những điều họ cho là bí mật của trời đất. Nhưng Thanh không cố tỏ ra mình hiểu tất cả. Anh chấp nhận sự bất định, miễn là không dùng nó để tạo ra một kết luận thiếu căn cứ. Đó là một kiểu can đảm lặng lẽ. Và không hiểu sao, Hạnh Thu thấy mình càng muốn được đồng hành cùng anh trên những chặng đường dài hơn.

Đêm ấy, đoàn khảo sát nghỉ tại một cơ sở lưu trú nhỏ ở vùng trung du. Căn phòng nhìn ra những dãy núi xa. Sau khi hoàn tất các ghi chép, Hạnh Thu vẫn chưa muốn đi ngủ. Cô ngồi bên cửa sổ, mở cuốn sổ bìa nâu. Ngoài kia, sương phủ kín thung lũng. Những đốm sáng thưa thớt dưới chân núi dần bị màn đêm nuốt mất. Thỉnh thoảng, gió đưa đến tiếng lá cây xào xạc, xa hơn nữa là âm thanh mơ hồ của dòng nước. Cô nghĩ về ông Hiếu, người đã dành nhiều năm tìm kiếm một nơi an nghỉ cho tổ tiên. Cô nghĩ về những người xưa từng đi qua những miền núi tương tự, đứng trước những dãy đá hùng vĩ và tìm cách diễn giải thế giới bằng ngôn ngữ của họ. Và cô nghĩ về Thanh.

Một tiếng gõ cửa nhẹ vang lên. Thanh đứng bên ngoài, trên tay là tập ảnh khảo sát đã được sắp xếp lại. “Anh gửi em những ảnh đã đánh số. Ngày mai chúng ta có thể đối chiếu với sơ đồ địa hình”.

 “Cảm ơn anh. Anh chưa nghỉ sao?”

 “Anh muốn hoàn thành phần ghi chép trong ngày”.

Hạnh Thu mỉm cười: “Anh đúng là không để một bí ẩn nào được ngủ yên. Bí ẩn có thể ngủ. Nhưng dữ liệu thì nên được lưu lại trước”. Cô bật cười.

 Thanh đặt tập ảnh lên bàn, rồi nhìn ra cửa sổ: “Cảnh ở đây đẹp thật”.

“Anh cũng biết ngắm cảnh sao?”

 “Anh vẫn ngắm. Chỉ là anh thường để ý xem vì sao nó có hình dáng như vậy”.

 Hạnh Thu nhìn anh, ánh mắt thoáng nét trêu đùa: “Vậy nếu một ngày nào đó anh gặp một vùng đất mà khoa học chưa thể giải thích hết, anh sẽ làm gì?”

“Anh sẽ tiếp tục nghiên cứu. Còn nếu mãi vẫn chưa có câu trả lời?” Thanh quay sang. “Thì ít nhất, chúng ta vẫn có thể giữ sự tôn trọng đối với những người từng sống, từng tin tưởng và từng kể lại câu chuyện về nơi ấy”.

Hạnh Thu khép cuốn sổ: “Em nghĩ đó là điều quan trọng nhất”.

 Bên ngoài, mây trôi qua đỉnh núi, để lộ một khoảng trời đêm trong vắt. Không có lời hứa nào được nói ra, không có điều gì vượt quá giới hạn của một tình cảm còn đang ở những bước đầu tiên. Chỉ có hai con người cùng đứng bên khung cửa, lặng lẽ nhìn về một miền núi xa, mỗi người mang theo những câu hỏi riêng nhưng lại tìm thấy ở người kia một sự đồng cảm hiếm hoi. Đôi khi, tình cảm không bắt đầu bằng những lời ngọt ngào. Nó bắt đầu bằng việc có một người chịu lắng nghe cách ta nhìn thế giới, ngay cả khi người ấy không hoàn toàn nhìn thế giới giống ta. Sáng hôm sau, Hạnh Thu và Phạm Thanh cùng hoàn thiện bản ghi nhận sơ bộ. Họ thống nhất rằng khu vực khảo sát có cảnh quan đáng chú ý, nhưng chưa đủ dữ liệu để lựa chọn một vị trí an táng cụ thể. Theo góc nhìn phong thủy truyền thống, các dãy núi nối tiếp nhau tạo nên nhiều lớp địa hình, thích hợp để tiếp tục nghiên cứu theo phương pháp loan đầu. Một số khoảng đất có địa hình cao phía sau và tương đối thoáng phía trước, cần được xem xét trong mối quan hệ với các gò đồi và dòng nước. Tuy nhiên, chưa đủ cơ sở để xác định huyệt kết hoặc đưa ra khẳng định về phúc lộc của gia tộc. Những nhận định này cần được trình bày như kết quả diễn giải theo hệ thống quan niệm truyền thống, không phải kết luận khoa học về vận mệnh. Theo góc nhìn địa chất, đoàn ghi nhận đá lộ thiên, các dấu hiệu phong hóa và một số khe nứt có khả năng liên quan đến quá trình thấm nước. Địa hình có sự thay đổi về độ dốc, chiều dày lớp đất phủ và vật liệu tích tụ tại các vị trí khác nhau. Cần khảo sát bổ sung nếu muốn đánh giá độ ổn định sườn dốc, khả năng thoát nước và các nguy cơ địa chất. Các vòng gợn trên mặt suối và tiếng động từ sườn núi vẫn chưa xác định được nguyên nhân; không có bằng chứng đủ để quy chúng cho hiện tượng siêu nhiên. Nếu gia đình ông Hiếu tiếp tục xem xét khu vực, cần khảo sát địa chất – thủy văn phù hợp với mục đích sử dụng, đánh giá các nguy cơ thiên tai và xác minh quy định pháp lý liên quan. Việc lựa chọn cuối cùng phải dựa trên điều kiện thực tế, không chỉ dựa vào hình thế phong thủy.

Khi bản ghi được hoàn tất, Hạnh Thu nhìn ra cửa sổ: “Chúng ta đã đi cả một quãng đường dài, nhưng cuối cùng vẫn chưa thể trả lời ông Hiếu rằng đâu là nơi thích hợp nhất”.

Thanh đặt bút xuống: “Không phải chuyến khảo sát nào cũng kết thúc bằng một lựa chọn. Có những chuyến đi giúp chúng ta biết nơi nào cần tìm hiểu thêm, và nơi nào chưa nên vội đưa ra kết luận”.

Cô khẽ gật đầu. Có lẽ, đó chính là ý nghĩa của nghiên cứu. Không phải biến mọi điều chưa biết thành một câu chuyện huyền bí, cũng không phải phủ nhận tất cả những gì chưa thể đo đạc. Mà là kiên nhẫn đi qua ranh giới giữa điều con người tin tưởng, điều thiên nhiên thực sự biểu hiện và điều mà tri thức hiện tại vẫn chưa thể trả lời. Trên đường trở về, chiếc xe đi qua những triền đồi đã bắt đầu ngả màu dưới nắng chiều. Hạnh Thu nhìn những dãy núi lùi dần về phía sau. Trong cuốn sổ bìa nâu, những ghi chép về long mạch, địa tầng và dòng nước nằm cạnh nhau, như hai cách đọc một miền đất. Cô chợt nhận ra rằng chuyến đi không chỉ giúp mình hiểu thêm về phong thủy. Nó còn nhắc cô rằng mọi niềm tin đều cần được đặt trong sự khiêm nhường trước thiên nhiên. Người xưa nhìn núi như rồng, nhìn dòng nước như mạch sống, nhìn những khoảng đất yên bình như nơi hội tụ của sự hài hòa. Những hình tượng ấy đã trở thành một phần của di sản văn hóa phương Đông. Khoa học hiện đại lại giúp con người nhìn sâu hơn vào cấu trúc của đá, sự vận động của nước và những quá trình đã tạo nên địa hình ngày nay. Hai cách tiếp cận không hoàn toàn giống nhau. Nhưng khi được sử dụng đúng giới hạn, chúng có thể cùng góp phần giúp con người hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa mình với môi trường sống. Với ông Hiếu, hành trình tìm nơi an nghỉ cho tổ tiên vẫn chưa kết thúc. Với Hạnh Thu, câu hỏi về long mạch vẫn còn nhiều điều cần nghiên cứu. Với Phạm Thanh, những khe đá, lớp đất và dòng nước vẫn đang lưu giữ những dấu vết chờ được giải mã. Còn với cả hai, chuyến đi đã để lại một điều khác, lặng lẽ hơn mọi kết quả khảo sát: cảm giác được đồng hành cùng một người không nhất thiết phải đồng ý với mọi điều mình tin, nhưng vẫn sẵn lòng lắng nghe và cùng mình tìm kiếm câu trả lời.

 Khi xe dừng trước trụ sở KIMSOHA, trời đã nhá nhem tối. Thanh lấy tập tài liệu từ ghế sau, còn Hạnh Thu cẩn thận cất cuốn sổ vào túi: “Ngày mai anh có tiếp tục đi thực địa không?” cô hỏi.

 “Có thể. Còn tùy vào kế hoạch khảo sát”.

 “Vậy khi nào có chuyến tiếp theo, anh báo em nhé”.

Thanh nhìn cô, thoáng ngạc nhiên rồi mỉm cười: “Anh cứ nghĩ cô thích những vùng đất có long mạch hơn là những chuyến đi dài”.

 Hạnh Thu nhìn về phía chân trời, nơi những dải mây cuối cùng đang tan vào bóng tối. “Em thích cả hai. Nhưng có lẽ, một hành trình sẽ đáng nhớ hơn nếu có người cùng mình đi đến tận cùng câu hỏi”.

 Thanh không nói gì thêm. Anh chỉ khẽ gật đầu. Giữa họ, có những điều chưa cần gọi tên. Giống như mạch nước nằm sâu dưới tầng đá, không ai nhìn thấy từ bên ngoài, nhưng vẫn âm thầm tìm đường qua những khe nứt của đất trời. Và biết đâu, những hành trình dài phía trước sẽ giúp họ hiểu thêm không chỉ về những vùng đất bí ẩn, mà còn về chính mình. Bởi có những mạch đất phải đi rất lâu mới tìm được đầu nguồn. Và có những mạch lòng, chỉ khi cùng nhau vượt qua sương núi, con người mới nhận ra chúng đã âm thầm nối liền từ lúc nào.